Theo kinh nghiệm của tôi thì trong thực tế, tên gọi của các thiết bị có thể khác nhau giữa từng hãng sản xuất. Một số đơn vị sử dụng thuật ngữ UPS cho bộ nguồn phục vụ cứu hộ, trong khi đơn vị khác tách riêng UPS và ARD thành hai hệ thống.

Khi lựa chọn hoặc nâng cấp thiết bị, Quý gia chủ nên yêu cầu đơn vị cung cấp giải thích rõ:

• Thiết bị cấp điện cho những bộ phận nào.
• Cabin sẽ được đưa về tầng nào khi mất điện.
• Thời gian chuyển sang chế độ cứu hộ.
• Số chu kỳ cứu hộ mà ắc quy có thể đáp ứng.
• Quy trình kiểm tra và thay thế ắc quy.
• Khả năng tương thích với tủ điều khiển hiện tại.

Làm thế nào để nhận biết ắc quy cứu hộ đang suy hao?

Cũng giống như nhiều thiết bị kỹ thuật khác trong tòa nhà, hệ thống thang máy được thiết kế để vận hành liên tục trong nhiều năm. Vậy nên theo thời gian thì một số linh kiện sẽ dần bị lão hóa và cần được kiểm tra, bảo dưỡng hoặc thay thế định kỳ.

Trong đó thì bộ ắc quy của hệ thống cứu hộ tự động ARD là một bộ phận cần đặc biệt lưu ý vì dung lượng sẽ giảm dần theo thời gian sử dụng, ngay cả khi thang máy rất ít khi xảy ra mất điện. Nhiệt độ môi trường, chất lượng bộ sạc, số lần phóng điện và chế độ bảo trì đều ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ của bộ ắc quy này.

Một số dấu hiệu có thể cho thấy hệ thống cứu hộ cần được kiểm tra:

• Thời gian chuyển sang chế độ cứu hộ kéo dài bất thường.
• Đèn khẩn cấp trong cabin yếu, nhấp nháy hoặc tắt nhanh.
• Hệ thống phát cảnh báo lỗi ắc quy hoặc lỗi sạc.
• Cabin không di chuyển về tầng khi thử ngắt điện theo quy trình bảo trì.
• Cửa cabin không mở sau khi cabin đã về tầng.
• Ắc quy phồng, rò rỉ, nóng bất thường hoặc có mùi lạ.
• Điện áp và dung lượng đo được thấp hơn thông số yêu cầu của nhà sản xuất.

Tuổi thọ của ắc quy không nên được xác định chỉ bằng số năm sử dụng. Có bộ ắc quy cần thay sớm do làm việc trong môi trường nóng hoặc thường xuyên mất điện; cũng có bộ vẫn đáp ứng tốt sau thời gian dài nếu được sạc và bảo dưỡng đúng cách.

Đơn vị bảo trì nên kiểm tra điện áp, nội trở, khả năng phóng tải, bộ sạc và quá trình cứu hộ thực tế. Không nên chỉ quan sát đèn báo rồi kết luận ắc quy còn tốt.

Có nên thử ngắt điện để kiểm tra ARD tại nhà?

Là đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực lắp đặt thang máy gia đình, Blue Elevator luôn cố gắng chia sẻ những kiến thức thực tế và dễ hiểu để giúp Quý gia chủ hiểu rõ hơn về thiết bị mình đang sử dụng. Chúng tôi rất vui khi ngày càng có nhiều khách hàng chủ động tìm hiểu nguyên lý hoạt động, các tính năng an toàn cũng như cách xử lý khi xảy ra sự cố. Việc trang bị kiến thức đúng ngay từ đầu sẽ giúp quá trình sử dụng thang máy an toàn và yên tâm hơn.

Tuy nhiên Quý gia chủ không nên tự ý ngắt điện để kiểm tra hệ thống cứu hộ ARD tại nhà, đặc biệt khi chưa có sự hướng dẫn của đơn vị bảo trì hoặc kỹ thuật viên có chuyên môn.

Việc kiểm tra ARD không đơn giản là cắt nguồn điện rồi quan sát cabin có chạy về tầng hay không. Kỹ thuật viên cần thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật, bao gồm kiểm tra tình trạng ắc quy, xác nhận cabin không có người sử dụng, đảm bảo cửa tầng hoạt động bình thường và đánh giá các điều kiện an toàn trước khi mô phỏng sự cố mất điện.

Sau khi thử nghiệm, toàn bộ quá trình vận hành của hệ thống cũng cần được kiểm tra lại để đảm bảo thang máy trở về trạng thái hoạt động bình thường.

Nếu muốn kiểm tra khả năng hoạt động của bộ cứu hộ ARD, Quý gia chủ nên yêu cầu đơn vị bảo trì thực hiện trong các đợt bảo dưỡng định kỳ.

Đây là cách an toàn và chính xác nhất để đánh giá tình trạng của hệ thống, đồng thời phát hiện sớm những dấu hiệu như ắc quy suy giảm dung lượng hoặc thiết bị cứu hộ hoạt động không còn ổn định.

Trong quá trình bảo trì, đơn vị kỹ thuật có thể mô phỏng tình trạng mất điện để kiểm tra:

• Phản ứng của phanh điện từ.
• Khả năng nhận biết mất nguồn.
• Thời gian chuyển sang chế độ ARD.
• Hướng và tốc độ di chuyển của cabin.
• Khả năng dừng đúng tầng.
• Quá trình mở cửa.
• Tình trạng đèn và hệ thống liên lạc khẩn cấp.
• Khả năng phục hồi sau khi điện lưới được cấp lại.

Kết quả thử nghiệm cần được ghi vào biên bản bảo trì để theo dõi tình trạng thiết bị qua từng kỳ kiểm tra. Phần này nếu cần tư vấn kỹ hơn, vui lòng liên hệ thông tin dưới để được hỗ trợ

Mất điện liên tục có ảnh hưởng đến thang máy không?

Bản thân việc mất điện không khiến cabin rơi, nhưng nguồn điện đóng cắt liên tục có thể ảnh hưởng đến thiết bị điện và điện tử nếu hệ thống bảo vệ nguồn không phù hợp.

Khi điện lưới phục hồi, các tình trạng như điện áp thấp, điện áp tăng cao, mất pha, đảo pha hoặc nguồn chập chờn có thể làm tủ điều khiển báo lỗi. Thang máy thường được trang bị thiết bị giám sát pha, bảo vệ quá áp, thấp áp và các cơ cấu bảo vệ liên quan.

Đối với khu vực thường xuyên mất điện, gia chủ nên trao đổi với đơn vị cung cấp về các phương án:

• Lắp thiết bị bảo vệ nguồn phù hợp.
• Kiểm tra hệ thống tiếp địa.
• Bổ sung ổn áp nếu điều kiện nguồn điện yêu cầu.
• Sử dụng máy phát điện có công suất và tín hiệu điện phù hợp.
• Kiểm tra khả năng tương thích giữa máy phát điện và biến tần.
• Bảo dưỡng ắc quy ARD thường xuyên hơn.
• Kiểm tra lịch sử lỗi trong tủ điều khiển.

Không nên tự lắp UPS dân dụng hoặc máy phát điện nhỏ vào hệ thống thang máy khi chưa được đơn vị kỹ thuật đánh giá. Nguồn điện không ổn định có thể khiến biến tần, bộ điều khiển và hệ thống cửa hoạt động sai.

Thang máy cũ có thể lắp thêm ARD không?

Qua những nội dung trên, chắc hẳn Quý gia chủ đã phần nào hiểu được vì sao thang máy hiện đại vẫn đảm bảo an toàn ngay cả khi xảy ra sự cố mất điện.

Trong quá trình cung cấp dịch vụ lắp thang máy gia đình, thang máy tải khách thì Công ty Blue Elevator cũng thường nhận được thêm một câu hỏi từ nhiều khách hàng đã sử dụng thang máy nhiều năm là: Thang máy cũ có thể lắp thêm bộ cứu hộ tự động ARD được không?

Đây là nhu cầu khá phổ biến đối với những công trình được lắp đặt từ nhiều năm trước hoặc những hệ thống chưa được trang bị tính năng tự động đưa cabin về tầng khi mất điện.

Trên thực tế thì nhiều dòng thang máy vẫn có thể nâng cấp hoặc bổ sung bộ cứu hộ tự động ARD. Tuy nhiên việc lắp đặt có thực hiện được hay không còn phụ thuộc vào cấu hình của tủ điều khiển, loại động cơ, hệ thống điện và tình trạng thực tế của từng công trình.

Vì vậy kỹ thuật viên cần khảo sát trước khi đưa ra phương án phù hợp. Cụ thể kỹ thuật viên cần kiểm tra:

• Loại động cơ hệ thống thang máy mà công trình Quý khách đang sử dụng.
• Tủ điều khiển và biến tần.
• Điện áp hệ thống.
• Cơ cấu phanh.
• Bộ truyền động cửa.
• Tín hiệu vị trí cabin.
• Cảm biến cửa tầng.
• Không gian lắp đặt tủ và ắc quy.
• Khả năng tích hợp tín hiệu an toàn.
• Tình trạng dây dẫn và hệ thống tiếp địa.

Không nên chọn ARD chỉ dựa trên tải trọng danh nghĩa của thang máy mà thiết bị phải thật sự tương thích với động cơ, phanh, biến tần và logic điều khiển của hệ thống hiện tại.

Sau khi nâng cấp, đơn vị thi công cần thử nghiệm cứu hộ trong nhiều điều kiện tải khác nhau và bàn giao hướng dẫn sử dụng, lịch bảo dưỡng cùng thông số ắc quy.

Tiêu chuẩn an toàn khi lắp đặt thang máy gia đình

Để hạn chế rủi ro khi mất điện và trong quá trình vận hành, thang máy cần được thiết kế, lắp đặt, kiểm định và bảo trì theo quy định áp dụng cho từng loại thiết bị.

Ngoài bộ cứu hộ tự động, gia chủ nên quan tâm đến toàn bộ hệ thống an toàn, gồm:

• Phanh điện từ của máy kéo.
• Bộ khống chế vượt tốc.
• Phanh an toàn Safety Gear.
• Giảm chấn tại đáy hố pit.
• Khóa cửa tầng.
• Công tắc giới hạn hành trình.
• Cảm biến bảo vệ cửa.
• Thiết bị chống quá tải.
• Chuông báo động.
• Hệ thống liên lạc khẩn cấp.
• Đèn chiếu sáng dự phòng.
• Nguồn điện, tiếp địa và thiết bị bảo vệ pha.
• Quy trình kiểm định và bảo trì định kỳ.

Có thể thấy rằng ARD là một mắt xích quan trọng trong hệ thống an toàn của thang máy, giúp đưa người sử dụng ra ngoài an toàn khi xảy ra sự cố mất điện.

Tuy nhiên để thang máy vận hành ổn định và an toàn trong suốt nhiều năm, tất cả các hệ thống như phanh điện từ, Governor, khóa cửa tầng cùng công tác bảo trì định kỳ đều cần hoạt động đồng bộ.

Giải pháp an toàn thang máy tại Blue Elevator

Công ty lắp đặt thang máy gia đình Blue Elevator chuyên tư vấn và cung cấp các giải pháp thang máy phù hợp với nhà phố, biệt thự, công trình thương mại và các nhu cầu sử dụng chuyên biệt.

Trước khi đề xuất lắp đặt hệ thống thang máy, đội ngũ kỹ thuật khảo sát điều kiện công trình, nguồn điện, tải trọng, hành trình, tần suất sử dụng và yêu cầu cứu hộ. Từ đó, khách hàng được tư vấn phương án thiết bị phù hợp thay vì lựa chọn dựa trên một thông số riêng lẻ.

Đối với hệ thống cứu hộ khi mất điện, quá trình tư vấn sẽ cung cấp các thông tin quan trọng đến Quý khách hàng, bao gồm:

• Cách thang máy phản ứng khi mất nguồn.
• Thời gian chuyển sang chế độ cứu hộ.
• Hướng di chuyển của cabin.
• Cách mở cửa sau khi về tầng.
• Dung lượng và chủng loại ắc quy.
• Lịch kiểm tra, thử tải và thay thế.
• Quy trình xử lý khi ARD không hoạt động.
• Số điện thoại liên hệ cứu hộ.

Sau khi lắp đặt thì hệ thống sẽ được chạy thử, kiểm định và hướng dẫn sử dụng trước khi bàn giao. Chủ đầu tư cũng nên duy trì hợp đồng bảo trì để các cơ cấu phanh, cứu hộ và liên lạc khẩn cấp được kiểm tra đúng lịch.

Câu hỏi thường gặp

Thang máy mất điện có tự động chạy về tầng gần nhất không?

Có, nếu thang máy được trang bị ARD và hệ thống đang hoạt động bình thường. ARD sẽ sử dụng nguồn điện dự phòng để đưa cabin về tầng phù hợp, sau đó mở cửa.

Nếu thang không có ARD, ắc quy bị hỏng hoặc hệ thống phát hiện điều kiện không an toàn, cabin có thể tiếp tục đứng yên và cần kỹ thuật viên cứu hộ.

Tại sao có thang mất điện vẫn sáng đèn, nhưng có thang tối và đứng im?

Sự khác biệt phụ thuộc vào cấu hình nguồn điện dự phòng, tình trạng ắc quy và thiết kế của từng hệ thống.

Thang có đèn khẩn cấp và ARD hoạt động tốt thường vẫn duy trì được ánh sáng, liên lạc và quá trình cứu hộ. Nếu cabin tối hoặc hệ thống không di chuyển, có thể thang chưa được trang bị ARD, ắc quy đã suy hao hoặc thiết bị đang gặp lỗi.

Ắc quy ARD dùng bao lâu thì phải thay?

Không có một thời hạn cố định áp dụng cho mọi công trình. Tuổi thọ phụ thuộc vào loại ắc quy, nhiệt độ môi trường, chất lượng bộ sạc, tần suất mất điện và chế độ bảo dưỡng.

Nhiều loại ắc quy có chu kỳ sử dụng khoảng vài năm, nhưng quyết định thay thế nên dựa trên kết quả đo điện áp, nội trở và khả năng phóng tải thực tế.

Mất điện đột ngột có làm hỏng bo mạch thang máy không?

Việc mất điện đơn thuần không nhất thiết làm hỏng bo mạch. Rủi ro thường xuất hiện khi điện lưới đóng lại chập chờn, điện áp tăng giảm bất thường, mất pha hoặc phát sinh xung điện.

Hệ thống cần có thiết bị bảo vệ nguồn, tiếp địa đúng kỹ thuật và quy trình kiểm tra phù hợp với điều kiện điện tại công trình.

Có thể lắp thêm ARD cho thang máy đang sử dụng không?

Có thể trong nhiều trường hợp, nhưng kỹ thuật viên cần khảo sát tủ điều khiển, động cơ, phanh, biến tần và hệ thống cửa trước khi lựa chọn thiết bị.

ARD phải được thiết kế hoặc cài đặt tương thích với hệ thống hiện tại. Không nên mua thiết bị rời rồi tự đấu nối.

Người bị kẹt trong thang máy có bị thiếu không khí không?

Cabin thang máy không kín hoàn toàn và vẫn có sự trao đổi không khí qua các khe cửa, quạt thông gió và giếng thang. Vì vậy, tình trạng thiếu không khí ngay lập tức rất khó xảy ra trong một sự cố kẹt thang thông thường.

Tuy nhiên, người có bệnh tim mạch, hô hấp, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người đang hoảng loạn cần được ưu tiên hỗ trợ. Khi liên lạc với bên ngoài, hãy thông báo rõ nếu có người gặp vấn đề sức khỏe.

Có nên tự cạy cửa nếu cabin dừng gần tầng?

Không. Người bên trong khó xác định chính xác cabin đã bằng tầng hay chưa. Cạy cửa có thể khiến hành khách bước vào khoảng trống giữa cabin và cửa tầng. Hãy sử dụng chuông báo động, Intercom hoặc điện thoại và chờ người có chuyên môn đến xử lý.